Medewerker De Hoop, Eerbeek

Archief De Hoop geïnventariseerd door Regionaal Archief Zutphen

Het archief van de Eerbeekse Papierfabriek De Hoop werd in maart van dit jaar aan het Regionaal Archief Zutphen geschonken. In de afgelopen maanden is dat geïnventariseerd. Dat houdt in dat er aan de hand van beschrijvingen nu precies bekend is wat er in het archief zit. Uit de rijke fotocollectie zijn zeventig foto’s geselecteerd en op de beeldbank geplaatst.

De Hoop werd opgericht in 1657 en bestond eerst uit één papiermolen, met later een tweede. Reinder Huiskamp bouwde het geheel in de negentiende eeuw om met stoommachines zodat er een echte papierfabriek ontstond. In 1910 werd de fabriek overgenomen door de gebroeders Bos. Zij maakten van De Hoop een volwaardige speler in de papier- en golfkartonfabricage in de Benelux en later in heel Europa. Papierfabriek De Hoop had rond het jaar 1970 liefst vijfhonderd mensen in dienst op verschillende locaties in het land. De Eerbeekse fabrieksterreinen besloegen dertigduizend vierkante meter en drie papiermachines produceerden jaarlijks dertigduizend ton papier om tot golfkartonnen dozen te worden verwerkt.

De Hoop kwam vanaf 1976 achtereenvolgens in handen van Reed, SCA (1991), DS Smith (2012), De Jong (2021) en Stora Enso (2022). Deze laatste eigenaar besloot na enkele maanden, in juni 2023, de fabriek te sluiten. Tegenvallende cijfers en moordende concurrentie zouden hiervoor de redenen zijn.

Het archief
Het archief van de Papierfabriek De Hoop is acht strekkende meter groot. Dat zijn 64 archiefdozen. Alle onderdelen (dossiers) zijn beschreven in een inventaris. Dat leverde 375 beschrijvingen op die vervolgens in dertien rubrieken zijn onderverdeeld. Zo is er een rubriek voor de jaarverslagen, voor de jubilea en voor de papiermachines, maar ook een rubriek voor de persoonlijke archiefstukken van de familie Bos. Archiefstukken over de eerste eeuwen van het bedrijf ontbreken, het archief begint pas bij de periode Gebroeders Bos aan het begin van de twintigste eeuw.

De mooiste en meest informatieve archiefstukken vinden we in rubriek 4. Daarin bevindt zich namelijk personeelsblad ’t Anker (later Vizier). De eerste aflevering dateert van 1960. De directie besteedde erg veel werk aan het samenstellen van het personeelsblad en zorgde voor een fraaie lay-out met veel foto’s. Oud-medewerkers van De Hoop kunnen met het doorbladeren van ’t Anker vele herinneringen ophalen. Bijvoorbeeld van een voetbalwedstrijd van de Italiaanse werknemers die in 1964 speelden tegen het derde elftal van de Eerbeekse Boys en met 3-2 verloren. Ook voor een bedrijfshistoricus is dit personeelsblad een goudmijn, alleen al vanwege de terugkerende rubriek “van de directie”.
Bij het samenstellen van deze inventaris werd dankbaar gebruikgemaakt van het overzicht dat al door Wilco Liefhebber was gemaakt. Liefhebber is als geen ander bekend met ‘zijn’ Eerbeekse fabriek; hij was er 48 jaar in dienst en deed historisch onderzoek naar het bedrijf.

Foto’s

Het archief bevat erg veel foto’s. Soms betreft het een eenvoudig kiekje, maar net zo goed zitten er ook fraaie foto’s bij die voor een bedrijfspresentatie gemaakt zijn door een vakfotograaf. Voor de beeldbank van het Erfgoedcentrum Zutphen is een selectie van zeventig representatieve foto’s gemaakt. Deze foto’s zijn nog niet optimaal beschreven. Hopelijk kunnen Wilco Liefhebber en zijn oud-collega’s zorgen voor passende bijschriften zodat ook over pakweg dertig jaar duidelijk is wat De Hoop voor de Eerbeekse gemeenschap heeft betekend.

Klik hier voor de inventaris van Papierfabriek De Hoop. Klik hier voor de fotocollectie in de beeldbank van Erfgoedcentrum Zutphen en hier voor de selectie van de zeventig representatieve foto’s.

Bron: Contact Zutphen

Congres Internationale Papierhistorische Vereniging IPH volgend jaar in ons land

Het 38e tweejaarlijkse congres van de IPH vindt van 24 t/m 29 augustus 2026 plaats in ons land! Met als thema papierhandel/paper trade worden in de Universiteit van Amsterdam lezingen gehouden en trekken de deelnemers enkele dagen door ons land voor bezoeken aan papierhistorisch interessante plekken en collecties. De ‘call for papers’ om sprekers uit te nodigen en de mogelijkheid om een ‘abstract’ in te dienen is inmiddels verspreid.

Naast de Universiteit van Amsterdam, het Rijksmuseum, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Gemeentearchief Zaanstad en CODA, zijn bij de voorbereiding van het congres ook de drie Nederlandse papierhistorische stichtingen betrokken: Papiergeschiedenis Nederland, Papiergeschiedenis Zaanstreek en Papiergeschiedenis Renkum-Heelsum.

De voertaal tijdens het congres is Engels. Hoewel er aan deelname een flink prijskaartje hangt (de inschrijving start op een later moment), is dit een mooie gelegenheid om eens zo’n internationaal congres mee te maken en contact te leggen met vele andere papierhistorici.

Hopelijk tot volgend jaar!

Strokartonfabriek De Halm

Documentaire strokartonfabriek op unieke locatie in première

Het afgelopen jaar is hard gewerkt aan de documentaire ‘Hart van de Halm’. Op zaterdag 25 oktober wordt deze documentaire vertoond op een unieke locatie: de Halmfabriek in Hoogkerk.

Verleden echoot door de hal
In Hart van De Halm vangt regisseur Saskia Jeulink het afscheid van de 112-jarige strokartonfabriek in Hoogkerk. Drie oud-medewerkers keren terug naar de plek die hun levens vormde – niet alleen als individu, maar ook als onderdeel van een hechte gemeenschap. Terwijl het verleden nog één keer door de hallen echoot, wordt gebouwd aan een herinnering die blijft. Een film over afscheid, verbondenheid en nalatenschap.

Koop nu kaarten
Deze unieke vertoning vindt plaats op zaterdag 25 oktober om 20.30 uur in de Halmfabriek in Hoogkerk. Wilt u meer informatie of kaarten kopen? Bezoek dan de website van Openluchtbioscoop Hoogkerk.

Veel kijkplezier!

Leer ambachtelijk papier scheppen in het Openluchtmuseum

Altijd al eens ambachtelijk papier willen scheppen? Grijp je kans in het Nederlands Openluchtmuseum en leer scheppen en koetsen, van pulp tot papier. Voor iedereen die graag op ambachtelijke wijze papier wil leren scheppen.

De cursusdata zijn 19 september en 3 oktober 2025. De cursus wordt verzorgd door Yvonne Lagerweij: zij is papierschepper en houtbewerker in het Nederlands Openluchtmuseum. Haar jarenlange ervaring in de papiermolen maakt haar de uitgelezen persoon om de finesses van het papier scheppen aan je over te dragen.

Wat ga je doen?
We starten op vrijdag 19 september. Na een korte introductie en een rondleiding door de papiermolen waarbij het hele proces van papier maken wordt besproken, ga je aan de slag in de Ambachtenwerkplaats.

Op deze eerste dag ga je scheppen, koetsen en persen. Omdat het papier goed moet drogen organiseren we een vervolg op 3 oktober. Die dag ga je je eigen geschept papier goed bekijken: wat is goed gegaan en wat kan beter? Met deze nieuwe kennis ga je vervolgens opnieuw scheppen. Misschien zelfs in de papiermolen!

Inschrijven?
Er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar, dus schrijf je snel in op de website van het Openluchtmuseum. In de kalender kies je de datum 19 september 2025.

 

 

 

 

 

Themadag Papiergeschiedenis NL

Geslaagde themadag: vezelrijk – grondstoffen vroeger en nu

We kijken met plezier terug op onze themadag ‘Vezelrijk – grondstoffen voor papier, vroeger en nu’ die op zaterdag 5 april plaatsvond bij Millvision in Raamsdonksveer. Presentaties over ‘verleden, heden en toekomst van de vezels voor papier’ werden verzorgd door Anastasia Baars, Henk Porck, Marieke de Hoop en Leon Joore. Er was volop tijd voor reacties, vragen en discussie.

We werden getrakteerd op een interessante rondleiding in de studie- en onderzoekruimtes van Millvision. De kleinste papiermachine van Nederland werd voor ons in werking gezet en Sander van Calker gaf daarbij deskundige uitleg.

Bijpraten tijdens de smakelijke lunch en bij de borrel met hapjes maakte de dag compleet.
Een groepsfoto kon natuurlijk niet uitblijven. Hoewel van matige kwaliteit, toont die aan dat we een geslaagde bijeenkomst achter de rug hebben!

Dank aan alle sprekers voor hun kleurrijke bijdrage en aan de mensen van Millvision voor de gastvrijheid, de worstenbroodjes bij ontvangst en de smaakvolle lunch.

Tot volgend jaar!

 

Themadag: vezels vroeger en nu

Kom naar de themadag van Papiergeschiedenis Nederland: vezels toen en nu

Op zaterdag 5 april is het zover: de zestiende themadag van Papiergeschiedenis Nederland vindt plaats bij Millvision in Raamsdonksveer. Onderwerp van gesprek is ‘Vezelrijk: grondstoffen voor papier, vroeger en nu’.

De zoektocht naar grondstoffen voor papier is van alle tijden: goede geschiktheid en ruime beschikbaarheid zijn factoren die altijd cruciaal zijn geweest. We nemen u mee door de tijd, staan stil bij pioniers die nieuwe vezels voor papier ontdekten en laten zien wat vandaag de dag en in de toekomst mogelijk en gewenst is. Millvision/Natuurvezel Applicatie Centrum is – als kraamkamer van vele papiersoorten met nieuwe vezels – de ideale locatie.

Het programma

  • 10.00 uur Ontvangst met koffie
  • 10.30 uur Welkomstwoord en inleiding
  • 10.45 uur Anastasia Baars (papierrestaurator) geeft een overzicht van vezels die door de eeuwen heen voor het maken van papier zijn gebruikt
  • 11.15 uur Henk Porck (papierhistoricus) vertelt hoe in de achttiende eeuw gezocht werd naar lompenvervangende grondstoffen voor de papierfabricage
  • 11.45 uur Rondleiding Millvision: een kijkje in de keuken van de kleinste papierfabriek van Nederland
  • 13.00 uur Lunch
  • 14.00 uur Marieke de Hoop (papiermaker, Papierlab Rotterdam) deelt haar levenslange passie voor het maken van papier. Ze gebruikt daarvoor agrarische reststromen, zoals aspergeschillen
  • 14.30 uur Leon Joore (directeur Millvision/Natuurvezel Applicatie Centrum) sluit het programma af met zijn bijdrage: ‘de toekomst is al begonnen’
  • 15.00 uur Einde

Aanmelden
U meldt zich aan door een e-mail te sturen aan Henk Porck (henk.porck@gmail.com). Wacht daar niet te lang mee: het aantal plekken is beperkt. De kosten voor het gehele programma – inclusief lunch en rondleiding – bedragen €30,00. We vragen u dit bedrag over te maken op bankrekeningnummer NL73 TRIO 0320 8594 95 t.n.v. Papiergeschiedenis Nederland o.v.v. themadag 2025 en uw naam.

Na aanmelding en betaling ontvangt u praktische informatie over de bereikbaarheid van Millvision en eventuele aanvullende gegevens over het programma.

We kijken ernaar uit u te zien en te spreken. Tot ziens op zaterdag 5 april!